Uşaqlar üçün idman növləri: hansılar daha faydalıdır?
Uşaqların fiziki və zehni inkişafı üçün hərəkət və idman həyati əhəmiyyət daşıyır. Aktiv həyat tərzi uşaqların əzələ və sümük sisteminin düzgün formalaşmasına, ürək-damar sağlamlığının güclənməsinə, eyni zamanda düzgün duruş və elastikliyin artırılmasına kömək edir. Uşaqlar üçün idmanın faydaları yalnız fiziki inkişafla məhdudlaşmır; psixoloji və sosial bacarıqların inkişafında da mühüm rol oynayır. Hərəkətli uşaqlar daha diqqətli, özünəinamlı və ünsiyyətcil olurlar, stres və gərginliklə daha yaxşı mübarizə aparırlar.
Mütəxəssislər qeyd edir ki, uşaqlar üçün idman yalnız əyləncə deyil, həm də sağlamlığın təməlidir. Uşaqlara kiçik yaşlardan düzgün və balanslı idman vərdişlərinin aşılanması gələcəkdə onların sağlam həyat tərzi sürməsinə, xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasına və ümumi fiziki dözümlülüyün artmasına yardımçı olur.
Pediatr və idman mütəxəssisi Samir Məmmədəliev 32gun.az-a bildirir ki, uşaqların koordinasiya və əzələ inkişafı üçün müəyyən idman növləri daha səmərəlidir. “Uşaqların motor bacarıqlarının inkişafı və sağlam böyüməsi üçün üzgüçülük, gimnastika, futbol və digər komanda oyunlarına üstünlük verilməlidir,” – deyə S.Məmmədov qeyd edir.
Hər yaş qrupu üçün fərqli idman tövsiyələri
Ekspertin sözlərinə görə, uşaqların yaşına uyğun idman seçimi çox vacibdir. 6-10 yaş arası uşaqlar üçün balans, çeviklik və koordinasiyanı inkişaf etdirən idman növləri, məsələn, gimnastika, rəqs, karate və üzgüçülük tövsiyə olunur. Bu yaşda uşaqların sinir sistemi və əzələləri hələ formalaşma mərhələsində olduğu üçün bu cür hərəkətli və ritmik fəaliyyətlər onların motor bacarıqlarını inkişaf etdirir.
10-14 yaş arasında isə dözümlülüyü, əzələ gücünü və strateji düşüncəni artıran oyunlara üstünlük verilməlidir. Futbol, basketbol, voleybol kimi komanda oyunları bu baxımdan ideal sayılır. Samir Məmmədov əlavə edir: “Bu yaş dövründə uşaqlar həm fiziki, həm də sosial bacarıqlarını inkişaf etdirir, əməkdaşlıq etməyi və komandada məsuliyyət götürməyi öyrənirlər.”
Hərəkət hər gün olmalıdır
Ekspertlər vurğulayır ki, uşaqların hər gün ən azı 30-60 dəqiqə aktiv olmaları onların sağlam böyüməsini təmin edir. Aktiv hərəkət yalnız idman zalında yox, açıq havada oyun, velosiped sürmə, qaçış və hətta gündəlik ev işləri vasitəsilə də təmin oluna bilər. Pediatr Leyla Quliyeva isə əlavə edir: “Uşaqların fiziki aktivliyi onların psixoloji sağlamlığına da müsbət təsir göstərir. Aktiv uşaqlar daha az əsəbi olur, diqqət və yaddaş bacarıqları inkişaf edir.”
Məsləhət görülür ki, uşaqlara zövq verən idman növünü seçin, məcbur etməyin, nhəftə ərzində müxtəlif idman növlərini qarışdırmaq onların inkişafını daha da sürətləndirir. Həmçinin yaralanmaların qarşısını almaq üçün düzgün avadanlıq və geyimdən istifadə edin.
Bu nəticəyə bgəlirik ki, uşaqların sağlam və balanslı inkişafı üçün idman vacibdir. Hər yaşa uyğun seçilmiş idman növləri onların fiziki, psixoloji və sosial bacarıqlarını gücləndirir, həmçinin gələcəkdə sağlam həyat tərzi üçün möhkəm təməl yaradır.
Nilay