Evdə bitkilər və psixoloji sağlamlıq – hansı bitkilər stressi azaldır?

Müasir həyat tərzi, gündəlik gərginlik və informasiya bolluğu insanların psixoloji sağlamlığına ciddi təsir göstərir. Mütəxəssislər bildirir ki, stressin azaldılmasında təkcə dərmanlar və ya psixoloji dəstək deyil, eyni zamanda ətraf mühitin düzgün təşkili də mühüm rol oynayır. Bu baxımdan evdə bitki saxlamaq həm estetik, həm də psixoloji rahatlıq baxımından effektiv vasitə hesab olunur.

Bitkilərin insan psixologiyasına təsiri

Psixoloq Aysel İsmayılova 32gun.az-a bildirir ki, bitkilərlə təmas insanın daxili gərginliyini azaltmağa kömək edir:

“Evdə bitki saxlamaq insanın əhval-ruhiyyəsini yüksəldir. Yaşıl rəng beynə sakitləşdirici siqnallar göndərir. Xüsusilə uzun müddət qapalı məkanda çalışan və ya evdən işləyən insanlar üçün bitkilər psixoloji tarazlığın qorunmasında vacibdir.”

Onun sözlərinə görə, bitkilərə qulluq etmək diqqəti neqativ düşüncələrdən yayındırır, insanı “burada və indi” prinsipinə kökləyir.

Stressi azaldan bitkilər hansılardır?

Mütəxəssislər bəzi bitkilərin psixoloji təsirinin daha güclü olduğunu vurğulayır:

• Lavanda – sakitləşdirici qoxusu ilə tanınır. Psixoloqlar lavandanın narahatlıq, əsəbilik və yuxusuzluq problemlərinin azalmasına kömək etdiyini bildirirlər.

• Aloe vera – təkcə sağlamlıq üçün deyil, psixoloji rahatlıq üçün də faydalıdır. Otaqda təmiz hava yaratmaqla baş ağrılarını və yorğunluğu azaldır.

• Barış çiçəyi (Spathiphyllum) – emosional balansın qorunmasına kömək edir, gərgin ailə və iş mühitində rahatladıcı təsir göstərir.

• Fikus və sansevieriya – stress hormonlarının səviyyəsinin azalmasına dolayı yolla təsir edən, havanı təmizləyən bitkilər sırasındadır.

Aysel İsmayılova əlavə edir ki, xüsusilə yataq otağında lavanda və barış çiçəyi saxlamaq yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər:

“Bu bitkilər sinir sistemini sakitləşdirir, yuxuya getmə müddətini qısaldır və gecə tez-tez oyanma hallarını azaldır.”

Bitkilər depressiya riskini azalda bilərmi?

Psixoloq Elnur Məmmədov mövzu ilə bağlı bildirir ki, bitkilər depressiyanın qarşısını birbaşa almasalar da, risk faktorlarını zəiflədə bilər:

“Təbiətlə vizual və fiziki təmas dopamin və serotonin hormonlarının ifrazını stimullaşdırır. Bu da insanın özünü daha enerjili və motivasiyalı hiss etməsinə şərait yaradır.”

Onun sözlərinə görə, tənha yaşayan və ya uzun müddət sosial izolyasiya şəraitində olan insanlar üçün ev bitkiləri emosional boşluğu qismən doldura bilər.

Havanın təmizlənməsi və psixoloji rahatlıq

Araşdırmalar göstərir ki, evdə havanın keyfiyyəti psixoloji vəziyyətə birbaşa təsir edir. Psixoloq Aysel İsmayılova bu məqama da diqqət çəkir:

“Bitkilər havadakı zərərli maddələri azaldır, oksigen balansını yaxşılaşdırır. Təmiz hava isə diqqət dağınıqlığını azaldır, əsəbi reaksiyaların qarşısını alır.”

Mütəxəssislər bildirir ki, havası təmiz olan məkanda insan daha sakit qərarlar verir və emosional partlayışlar minimuma enir.

Mütəxəssislərin fikrincə, evdə bitki saxlamaq sadəcə dekorativ seçim deyil, psixoloji sağlamlığa yatırılan kiçik, amma təsirli bir sərmayədir. Düzgün seçilmiş bitkilər stressi azaldır, yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırır, emosional tarazlığı qoruyur və ümumi həyat keyfiyyətini yüksəldir.

Nilay