ABŞ psixoloqları aşkar ediblər ki, insanlar bəzən konfliktli romantik münasibətlərdə qalırlar, çünki onların özünə hörməti və dəyəri birbaşa partneri olmasına bağlıdır.
32gun.az bildirir ki, tədqiqat Journal of Applied Social Psychology (JASP) jurnalında dərc olunub.
Adətən romantik münasibətlər dəstək və psixoloji rifah mənbəyi kimi qəbul olunur. Lakin praktika göstərir ki, bir çox cütlüklər illərlə davamlı mübahisə və gərginlik içində yaşayır, buna baxmayaraq, münasibətləri bitirməkdən çəkinirlər, hətta zərərli olduğunu bilsələr belə. Psixoloqlar uzun müddət bu davranışın səbəblərini araşdırıblar.
Yeni tədqiqatın mərkəzində dobrıxeliyətli seksizm dayanır – xaricdən müsbət görünən, amma gender bərabərsizliyini gücləndirən bir yanaşma. Bu baxışa görə, qadınlar zəif, qorunmağa və maddi dəstəyə ehtiyacı olan, kişilər isə qoruyucu və təminatçı kimi qəbul edilir. Belə düşüncə romantik münasibətlərin “əhəmiyyətini” vurğulayır və özünə hörmətin partnerlikdən asılılığını artırır.
Birinci eksperimentdə iştirakçılardan konfliktli münasibətdə özlərini təsəvvür etmələri xahiş olunub. Bir variantda tərəfdaş neytral təsvir olunub, digərində isə dobrıxeliyətli seksist baxışlara sahib kimi göstərilib. Nəticədə ikinci halda qadınlar münasibətləri qorumağa daha çox üstünlük verib və hətta yüksək konflikt olsa belə ayrılmaqdan çəkiniblər. Xüsusilə, dobrıxeliyətli seksizmi güclü olan qadınlarda özünə hörmət partnerlik statusuna daha çox bağlı olub.
İkinci tədqiqatda nümunə daha genişləndirilib, kişilər də daxil edilib və bağlılıq tipi nəzərə alınıb. Məlum olub ki, qorxulu bağlılığa malik insanlar – rədd edilməkdən qorxan və yaxınlıq üçün daha çox ehtiyac duyanlar – özünə hörmətini romantik münasibətlər ətrafında qurmağa daha çox meyllidir. Bu səbəbdən onlar konfliktli münasibətləri saxlamağa və bəzən destruktiv davranışlara belə əl atmağa hazırdırlar. Əksinə, uzaqlaşan bağlılıq tipi bu asılılığı azaldır.
Alimlər vurğulayırlar ki, dobrıxeliyətli seksizm xüsusilə təhlükəlidir. Onun “müsbət” qapağı – qayğı, qoruma, tərəfdaşın idealizə edilməsi – psixoloji riskləri gizlədə bilər və insanları maraqlarına cavab verməyən münasibətlərə dözməyə təşviq edir. Qorxulu bağlılıqla birlikdə isə bu vəziyyət dövriyyə yaradır: özünə hörmət münasibətlərdən asılıdır, münasibətlər qeyri-sabitdir, və hər hansı münaqişə öz dəyərini təhdid kimi hiss etdirir.
Nilay
.jpg)
.jpg)
