Müasir həyatın sürətli tempi, iş və şəxsi öhdəliklərin çoxluğu insanlarda tez-tez stress və gərginlik yaradır. Daimi stress yalnız ruh halına təsir etmir, eyni zamanda fiziki sağlamlığı da təhlükəyə atır. Uzun müddət davam edən gərginlik nəticəsində ürək-damar xəstəlikləri, yüksək qan təzyiqi, yuxusuzluq, əsəbilik və konsentrasiya problemləri kimi hallar ortaya çıxır. Bununla yanaşı, stresli vəziyyətlər immun sistemini zəiflədir və bədənin özünü bərpa etmə qabiliyyətini azaldır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, stressi idarə etməyin ən təsirli yollarından biri sadə, lakin sistemli nəfəs məşqləri və meditasiya praktikalarıdır.
32gun.az bu barədə araşdırma aparıb:
Psixoloq Aysel İsmayılova 32gun.az-a stressin idarə olunmasında nəfəs məşqlərinin və meditasiya üsullarının əhəmiyyətini vurğulayır:
“Dərin və yavaş nəfəs almaq bədənin təbii rahatlama mexanizmini aktivləşdirir, ürək ritmini normallaşdırır və stress hormonu olan kortizolun səviyyəsini aşağı salır. Bu, insanın həm fiziki, həm də psixoloji vəziyyətinə dərhal təsir edir, gərginliyi azaldır və sakitliyi bərpa edir.”
Ekspert əlavə edir ki, nəfəs məşqləri yalnız bir neçə dəqiqə olsa belə gündəlik həyatın ritmini dəyişdirə bilər. “Məsələn, 4 saniyə dərin nəfəs almaq, 4 saniyə tutmaq və 6 saniyə yavaş-yavaş buraxmaq üsulu ürək-damar sisteminə müsbət təsir göstərir və zehnin sakitləşməsinə kömək edir. Bu məşqi iş arasında, istirahət zamanı və ya yuxudan əvvəl etmək olar,” – deyə Aysel xanım bildirir.
Bundan əlavə, o gündəlik həyatın stressini azaltmaq üçün 10-15 dəqiqə meditasiya etməyi tövsiyə edir:
“Meditasiya zamanı insan diqqətini nəfəsinə və bədən hisslərinə yönəldir. Bu proses beynin stress mərkəzlərini sakitləşdirir, emosional sabitliyi artırır və əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır. Sistemli meditasiya həmçinin yuxu keyfiyyətini yüksəldir, gündəlik fəaliyyət zamanı diqqəti və məhsuldarlığı artırır. Nəfəs məşqləri və meditasiya birlikdə tətbiq edildikdə isə stressə qarşı güclü bir müdafiə mexanizmi yaradır.”
Praktik Nümunələr və Gündəlik Proqram
1. Nəfəs məşqləri (5 dəqiqə)
4-4-6 texnikası: 4 saniyə nəfəs al, 4 saniyə tut, 6 saniyə burax.
Qısa fasilə nəfəsi: İş zamanı 2-3 dəqiqə gözləri yumub yavaş nəfəs almaq stressi azaldır.
2. Meditasiya (10-15 dəqiqə)
Sakit bir yerdə otur, gözləri yum.
Nəfəsini izlə: hava burundan daxil olur, ağciyərlərə dolur, sonra ağızdan yavaşca çıxır.
Zehnə gələn düşüncələri tənqid etmədən qəbul et, diqqəti yenidən nəfəsə qaytar.
3. Gündəlik proqram nümunəsi
Səhər: 5 dəqiqə nəfəs məşqi – günə sakit başlamaq üçün.
İş zamanı: 2-3 dəfə qısa 2 dəqiqəlik nəfəs fasiləsi – stressi minimuma endirmək üçün.
Axşam: 10-15 dəqiqə meditasiya – günün gərginliyini buraxmaq və yuxu keyfiyyətini artırmaq üçün.
Ekspertin sözlərinə görə, bu sadə addımlar davamlı tətbiq olunduqda həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığı qorumağa, gərginliyi azaltmağa və gündəlik həyatda balansı saxlamağa böyük kömək edir.
Nilay
